Jezus van Nazareth, de moreel individualist

Het Bijbelse verhaal van de overspelige vrouw eindigt met Jezus die de vrouw persoonlijk aanspoort tot levensverbetering en de veroordelende autoriteiten wegstuurt.Het Bijbelse verhaal van de overspelige vrouw eindigt met Jezus die de vrouw persoonlijk aanspoort tot levensverbetering en de veroordelende autoriteiten wegstuurt.
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Christelijke partijen beweren politiek te bedrijven naar de wil van Jezus, maar wellicht komen liberale partijen hier wel dichterbij in de buurt.

Waar christelijke partijen vaak bekendstaan als voorstanders van een ‘morele’ beleid die de christelijke waarden en normen uitdraagt en in sommige gevallen oplegt, is het de vraag of deze politiek wel zo in lijn is met de leer van hun Heer. Is het wel degelijk effectief en de wil van Jezus dat de overheid moraliserend te werk gaat? Of zou een liberale samenleving het evangelie uiteindelijk meer goed doen?

Een liberale samenleving laat morele kwesties in principes buiten het terrein van de overheid. Toch wordt vaak liberalisme verward met libertinisme. Een liberaal is voor een neutrale staat die geen normen en waarden oplegt behalve wanneer gedrag ten koste gaat van andermans vrijheid. Een liberaal kan persoonlijk dus wel tegen bepaald gedrag zijn zoals alcoholisme, maar respecteert de vrijheid om ieder zijn eigen weg te laten gaan. Een libertijn is daarentegen iemand die goed en kwaad verwerpt en al het gedrag van mensen goedkeurt ook al gaat het tegen de vrijheid van de ander in. Nu is de Bijbel zeker geen libertijns boek, maar het evangelie bevat wel aanwijzingen voor liberale politiek en met name het verhaal over de overspelige vrouw.

Dit verhaal is opgeschreven door de discipel Johannes in het achtste hoofdstuk van zijn evangelie. Daar komen de schriftgeleerden en Farizeeën met een vrouw die op heterdaad betrapt is op overspel en vragen aan Jezus of de vrouw volgens Mozes’ wet gestenigd moet worden, wat in die tijd gebruikelijk was. Jezus geeft daarbij het opmerkelijke antwoord: ‘wie van jullie zonder zonde is, laat die als eerste een steen naar haar werpen’. En later zegt Hij tegen de vrouw: ‘Ik veroordeel u ook niet. Ga naar huis, en zondig vanaf nu niet meer’. In deze situatie waarbij een vrouw een zware zonde heeft gepleegd en de gemeenschap hierover boos is, laat Jezus de autoriteiten haar dus niet bestraffen. Ook keurt Hij de daad niet goed en spreekt haar wel in vrijheid aan op haar gedrag. Jezus verwerpt dus haar overspel, maar laat haar verder vrij en legt het oordeel bij God, aangezien ze alleen haarzelf schade heeft toegebracht en tegen niemand dwang of geweld heeft toegepast. In deze passage is de basis gelegd voor een christelijk-liberale houding tegenover geweldloze zondes.

Wanneer naar de praktijk wordt gekeken van een ‘morele’ overheid, zijn er twee zaken die geen hout snijden. Allereerst wordt er vaak met twee maten gemeten. Wanneer de staat namelijk drugs verbiedt, omdat het slecht is voor de gebruiker en verslavend werkt, wordt over alcohol en tabak vaak geen woord gerept, terwijl die ook verslavend zijn en de gezondheid aantasten. Godslastering zou verboden moeten worden, terwijl afgodendienarij mag blijven bestaan vanwege godsdienstvrijheid. Prostitutie zou verboden moeten worden, omdat het zondig is en denigrerend is voor de vrouw, hoewel overspel net zo goed zondig is en maar weinigen dat ook willen verbieden. Natuurlijk blijven gedwongen prostitutie en kinderprostitutie illegaal, omdat daar geen sprake is van vrijwilligheid, maar maakt de geldoverdracht vrijwillige prostitutie opeens zondiger dan overspel? Spreekt de Bijbel niet dat het doen van één zonde gelijk is aan het breken van de hele wet (Jakobus 2:10)?

Ten tweede is een verbod vanuit de staat op ongewelddadige zondes niet doeltreffend. Een goed voorbeeld hiervan is de oorlog tegen drugs in de Verenigde Staten. Dat heeft de overheid onwijs veel geld gekost en heeft de ontwikkeling naar een politiestaat gecreëerd. Veel mensen zijn hierdoor onterecht opgesloten en zijn in de gevangenis tot crimineel gevormd. Daarnaast heeft de illegaliteit gezorgd voor het geweld rondom de drugs en houdt de illegaliteit van drugs de drugskartels in stand. Met het alcoholverbod in de jaren ‘20 in de Verenigde Staten waren dezelfde verschijnselen te zien. Er was veel illegale criminaliteit en Al Capone kon machtig worden. Het legaliseren van alcohol heeft er toen voor gezorgd dat de criminaliteit zwaar afnam. Door de legale markt verloren de gangs hun machtspositie en werden gebruikers niet meer gecriminaliseerd. Ook ging de prijs omlaag zodat gebruikers niet meer hoefden te stelen om in hun bestaan te voorzien.

Het verbieden van ongewelddadige zondes zoals drugsgebruik maakt de zondes dus vaak alleen maar erger. Echte morele verandering komt vanuit het hart en als samenleving zouden we daarom niet zoals de Farizeeën moeten streven naar witgekalkte graven die er mooi van buiten uit zien, maar van binnen vol kwaad zitten (Mattheüs 23:27). Portugal koos bijvoorbeeld in 2001 voor de legalisering van drugs en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Zo is het aantal verslaafden in 2011 gehalveerd ten opzichte van 1990, toen er 100000 verslaafden waren. Men ging namelijk het geld van de ‘oorlog tegen drugs’ gebruiken voor klinieken en behandeling van drugsverslaafden.

Het is nastrevenswaardig om te leven naar de christelijke moraal en gelovigen en morele mensen zouden dat zeker niet los moeten laten wanneer de staat neutraal wordt. Anderen zullen in een vrije samenleving misschien wel overgaan tot zonde, maar iemands vrijheid daarvoor afnemen is onrechtvaardig en niet effectief. Laat iedereen dus zelf verantwoordelijkheid nemen en laten christelijke normen en waarden in vrijheid worden uitgedragen.

Aron Rijsdorp

Bron foto: The Biblical World

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Be the first to comment on "Jezus van Nazareth, de moreel individualist"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*